Wikkel & Klaar Naar de wikkelmaker

Traktatie mee naar huis: waarom scholen dat doen en wat je dan meegeeft

Waarom steeds meer scholen de traktatie niet in de klas laten opeten, de vier manieren waarop scholen het regelen, wat ouders ervan vinden, waar een traktatie voor in de tas aan moet voldoen, twaalf traktaties die heel thuiskomen met kosten, en wat niet mee kan. Bijgewerkt oktober 2026.

1. Waarom scholen een traktatie mee naar huis geven

• Het voedingsbeleid. Het Voedingscentrum stelt een voorbeeld-voedingsbeleid op dat veel basisscholen vrijwel letterlijk overnemen. Daarin staat dat een traktatie die niet in het beleid past mee naar huis gaat, zodat ouders zelf kunnen beslissen of hij geschikt is voor hun kind. Die zin vind je terug in schoolgidsen door het hele land, soms met een vast tijdstip: de traktatie wordt om kwart over twee uitgedeeld en gaat in de tas.
• Dertig traktaties per jaar. Een klas van 25 kinderen betekent 25 verjaardagen, plus die van de leerkrachten, Sinterklaas, kerst en de laatste schooldag. Het Voedingscentrum rekent met ongeveer dertig traktaties per schooljaar. Als elk kind die in de klas opeet, eet het bijna elke schoolweek iets extra's; thuis kun je er het tussendoortje van die dag van maken.
• Allergie en geloof. In een groep van 25 zit vaak een kind dat iets niet mag: melk, ei, pinda, noten, gluten, of varkensgelatine en alcohol in snoep om geloofsredenen. De leerkracht kan dat niet voor iedereen bewaken terwijl de klas eet. Thuis leest de ouder zelf het etiket. Zie traktatie bij allergie.
• Lestijd. Uitdelen, uitpakken, opeten en opruimen kost een kwartier tot een half uur. Aan het einde van de dag uitdelen kost twee minuten.
• Gelijkheid. Wat in de klas wordt uitgepakt, ziet iedereen. Scholen die verschillen tussen gezinnen niet willen uitvergroten, laten de traktatie in de tas of stoppen er helemaal mee (zie punt 2). In Vlaanderen pleit Feestvarken vzw, dat gezinnen in armoede helpt, om dezelfde reden voor vieren zonder traktatie; enkele Vlaamse scholen volgen.

2. De vier manieren waarop scholen het regelen

Een voorbeeld van dat laatste is het feestbeleid van basisschool De Schakel (september 2024): verjaardagen worden tussen kwart voor drie en kwart over drie gevierd, de jarige krijgt een grote kaart waar de klas op schrijft of tekent, kleuters krijgen een kroon, de midden- en bovenbouw mag de hele dag met glitterpennen schrijven en de jarige trakteert de klas op een groepsactiviteit van een feestkaartje. De leerkrachten vieren hun eigen verjaardag op dezelfde manier, zonder traktatie. Op de kinderopvang gaat het sneller: Kind&co Ludens (ongeveer 500 locaties in Midden-Nederland) en Blos (ongeveer 300 locaties) stopten begin 2025 met traktaties, en de Amsterdamse school MKC De Optimist deed dat al in 2023.

Zo zoek je het na. Kijk in de schoolgids of het voedingsbeleid onder "trakteren" of "verjaardagen", en in de nieuwsbrief van begin september. Staat het er niet, stel de leerkracht één vraag: "Wordt de traktatie in de klas gegeten of gaat hij mee naar huis?" Meer over waar de regels staan en wie ze maakt lees je in traktatiebeleid op school.

3. Wat ouders ervan vinden

Ouders & Onderwijs peilde in juli 2025 onder 865 ouders met een kind op de basisschool hoe verjaardagen worden gevierd en wat ouders willen. De peiling is niet representatief, de uitkomsten geven een indruk:

• Wat scholen doen: 62 procent van de ouders mag zelf beslissen wat ze trakteren, 12,6 procent zegt dat verjaardagen op school zonder traktatie worden gevierd en 10 procent mag alleen gezond trakteren.
• Wat ouders willen: 47 procent wil geen regels vanuit school, bijna 30 procent wil feestelijke aandacht voor de jarige zonder traktatie en 12,6 procent wil alleen gezonde traktaties.
• Papier en praktijk. Veel ouders zagen een verschil tussen het beleid en wat er in de klas gebeurt: "officieel alleen gezond, maar elke ouder doet waar hij zin in heeft" en "het verschilt per leerkracht wat wel en niet mag". Een traktatie mee naar huis geven is voor scholen een manier om dat verschil weg te nemen zonder te hoeven controleren.

Al in 2015 noemde een op de vijf ouders van peuters, in onderzoek van Motivaction voor het Voedingscentrum, ongezonde traktaties van andere kinderen en van de opvang als grootste struikelblok bij gezond leren eten. De schoolgids van vandaag is het antwoord daarop.

4. Waar een traktatie voor in de tas aan moet voldoen

Een traktatie die mee naar huis gaat, zit drie tot zes uur in een tas tussen een gymzak en een drinkbeker, soms in de zon op het schoolplein. Zes eisen:

• Dicht. Fabrieksverpakking, een deksel of een dichtgebonden zakje. Geen open bakje, geen prikker met losse stukjes.
• Houdbaar zonder koelkast. Niets met vlees, zuivel of room, niets wat gesneden is. Wat je 's ochtends meegeeft moet om zes uur 's avonds nog goed zijn.
• Stevig. Het ligt onderin de tas onder een broodtrommel. Een blikje, een doosje of een zakje popcorn overleeft dat, een cupcake met toef niet.
• Niet lekkend of smeltend. Geen siroop, geen chocolade in warme maanden, geen ijs. Een drinkpakje kan, zolang het rietje nog aan de buitenkant zit.
• Met de naam van de jarige erop. Thuis haalt een ouder iets uit de tas en wil weten waar het vandaan komt. Een naamsticker of een wikkel met "Lotte wordt 6 jaar" maakt van een losse zak een cadeautje, en de ouder weet meteen van wie de verjaardag was.
• Met etiket. Een voorverpakt product heeft de ingrediënten en de veertien allergenen op de verpakking staan. Voor een ouder van een kind met een allergie is dat het verschil tussen "mag" en "weggooien". Geef je iets zelfgemaakts, plak er dan een briefje met de ingrediënten op.

Twee dingen die bij in de klas eten nooit een rol spelen en nu wel: kleine broertjes en zusjes thuis (geen hele noten, hele druiven of harde snoepjes voor een gezin met een peuter, zie traktatie kinderopvang) en de grootte van de tas. Een blikje chips van 40 gram is 8 centimeter hoog en past rechtop naast de broodtrommel.

5. Twaalf traktaties die heel thuiskomen, met kosten

Kosten bij benadering voor 25 kinderen en de leerkracht, supermarktprijzen oktober 2026. Alles op deze lijst kan dicht in de tas en blijft tot 's avonds goed.

Wil je onder de 12 euro blijven, kijk dan in goedkope traktatie. Hartige ideeën die ook in de klas kunnen staan in hartige traktatie, en wat scholen onder "gezond" verstaan in traktatie zonder suiker.

6. Wat niet mee naar huis kan, en wat je dan kiest

• IJs. Alleen als de school een vriezer heeft en het in de klas wordt gegeten. Alternatief: een waterijsje in de klas op een warme dag, of knijpfruit voor in de tas.
• Fruitspiesjes en gesneden fruit. Worden bruin, lekken en de prikker steekt door het zakje. Alternatief: een hele mandarijn, een appel of een bakje druiven met deksel (voor kleuters in de lengte gehalveerd, dan wél in de klas).
• Wraps, broodjes, kaas en worst. Moeten gekoeld. Alternatief: een verpakte rijstwafel of cracker, of een blikje chips.
• Cupcakes met toef, taartpunten, chocolade in de zomer. Worden geplet of smelten. Alternatief: een verpakt koekje, een mueslireep, popcorn.
• Zelfgebakken zonder etiket. Niet verboden, maar een ouder van een kind met een allergie gooit het thuis weg. Alternatief: hetzelfde baksel met een briefje met alle ingrediënten, of iets voorverpakts.
• Ballonnen en grote cadeaus. Op veel scholen niet toegestaan, ballonnen om veiligheidsredenen bij jonge kinderen. Alternatief: stoepkrijt, bellenblaas of een stickervel.
• Een open bakje "kies maar". Werkt in de kring, niet in een tas. Alternatief: één ding per kind, dicht, met de naam erop.

7. Het feestje blijft in de klas

Mee naar huis betekent niet dat er niets gebeurt. Op de meeste scholen wordt er nog steeds gezongen, krijgt de jarige een kroon of een stoel in het midden, gaat hij in de onderbouw met een vriendje de klassen rond en deelt hij aan het einde van de dag zelf uit. Drie dingen die het moment groter maken zonder dat er iets wordt opgegeten:

• Laat het uitdelen zien. Een doos met 26 dezelfde blikjes met de naam erop is op zichzelf al een feestje: ieder kind krijgt er een in de hand en stopt hem in de tas. Een wikkel met een grote figuur (een zeemeermin, een dino, een superheld) maakt dat moment net zo leuk als een hapje.
• Iets voor de klas. Een boek voor de klassenbibliotheek, een bal voor het plein of een spel. Het Voedingscentrum noemt dit zelf als alternatief voor een traktatie per kind. Overleg het met de leerkracht, zodat je niet het derde voetbal van dit jaar brengt.
• Een briefje in de tas. Een klein kaartje "van Lotte, 6 jaar, eet smakelijk thuis" maakt voor ouders duidelijk waar de traktatie vandaan komt. Met een wikkel staat dat er al op.

8. Op de kinderopvang en de BSO

Opvangorganisaties zijn strenger dan scholen: steeds meer geven een traktatie standaard mee naar huis of vieren zonder traktatie, omdat ze met kinderen van 0 tot 4 jaar werken en met vaste regels voor verslikken en allergenen. Vraag het de pedagogisch medewerker en lees traktatie kinderopvang voor wat veilig is bij 2 en 3 jaar, en traktatie voor 3 jaar voor de verjaardag van een peuter. Een gesloten blikje met de naam erop gaat ook daar zo in de tas.

9. Een wikkel met de naam van je kind

Typ de naam en de leeftijd in de wikkelmaker, kies een wereld en download de PDF. Twee wikkels en twee dekselstickers passen op een A4; dertien vellen voor een klas van 25. Print op stevig papier (120 gram) of stickerpapier, knip langs de lijnen, plakstift op de overlap en wikkel om het blikje. De dekselsticker met de leeftijd zit bovenop, zodat het blikje ook rechtop in de tas herkenbaar blijft.

De wikkel past op standaard chipsblikjes van 40 gram, waaronder de Pringles-blikjes van 40 gram en huismerkvarianten. Pringles en andere merken zijn niet betrokken bij Wikkel & Klaar. Tijdens de start is downloaden gratis. Mag er op jullie school geen chips, vul dan hetzelfde blikje met popcorn, rozijnen of druiven: de wikkel blijft dezelfde en het blikje gaat net zo dicht mee naar huis.

10. Zo regel je het de avond ervoor

1. Vraag de leerkracht het aantal kinderen, of er allergieën zijn en of de traktatie in de klas wordt gegeten of mee naar huis gaat.
2. Kies uit de lijst in punt 5 iets wat dicht is en houdbaar. Bij twijfel tussen twee: neem het stevigste.
3. Koop één per kind, één per leerkracht en twee extra. Blikjes van 40 gram verkoopt de supermarkt los, de groothandel per doos van 12.
4. Zet de naam erop: een wikkel, een sticker of een briefje. Bij iets zelfgemaakts ook de ingrediënten.
5. Doe alles in een doos of stevige tas die je kind zelf kan dragen, en spreek met je kind af dat het aan het einde van de dag uitdeelt.

11. Veelgestelde vragen

Waarom geeft de school de traktatie mee naar huis?

Omdat de school in het voedingsbeleid heeft afgesproken dat ouders zelf beslissen wat hun kind eet. Het voorbeeldbeleid van het Voedingscentrum, dat veel basisscholen overnemen, zegt dat een traktatie die niet in het beleid past mee naar huis gaat zodat ouders zelf kunnen beslissen of hij geschikt is voor hun kind. Daarbij spelen mee: een kind krijgt ongeveer dertig traktaties per schooljaar, de leerkracht kan allergieën en geloofsregels van 25 kinderen niet in de klas bewaken, en uitdelen aan het einde van de dag kost minder lestijd.

Hoe weet ik of de traktatie in de klas wordt gegeten of mee naar huis gaat?

Het staat in de schoolgids of het voedingsbeleid, meestal onder "trakteren" of "verjaardagen", en vaak in de nieuwsbrief aan het begin van het schooljaar. Staat het er niet, vraag dan de leerkracht: "Wordt de traktatie in de klas gegeten of gaat hij mee naar huis?" Het antwoord bepaalt wat je meeneemt: in de klas kan ook fruit of iets gekoelds, mee naar huis moet dicht en houdbaar zijn.

Wat is een goede traktatie om mee naar huis te geven?

Iets wat dicht zit, zonder koelkast tot 's avonds goed blijft, tegen een stoot in de tas kan en niet lekt: een blikje chips van 40 gram met wikkel en de naam erop, een zakje popcorn, een doosje rozijnen, knijpfruit, een mandarijn of appel met naamsticker, een verpakte rijstwafel, een mueslireep, een drinkpakje of iets niet-eetbaars zoals bellenblaas of stoepkrijt. Een etiket op de verpakking is handig voor ouders van een kind met een allergie.

Wat kan niet mee naar huis in de tas?

IJs, gesneden fruit en fruitspiesjes (worden bruin en lekken), wraps, broodjes en alles met vlees of zuivel (moet gekoeld), cupcakes met een toef of chocolade in de zomer (smelt en plet), en zelfgebakken dingen zonder etiket als er een kind met een allergie in de klas zit. Ballonnen zijn op veel scholen niet toegestaan. Kies dan de verpakte of houdbare variant: popcorn in plaats van een cupcake, een hele mandarijn in plaats van een fruitspies, een blikje chips in plaats van een open bakje.

Wat vinden ouders van regels over trakteren?

In een peiling van Ouders & Onderwijs onder 865 ouders (juli 2025, niet representatief) zei 62 procent dat ze zelf mogen beslissen wat ze trakteren, 12,6 procent dat verjaardagen op school zonder traktatie worden gevierd en 10 procent dat alleen gezonde traktaties mogen. Gevraagd naar hun voorkeur wilde 47 procent geen regels, bijna 30 procent feestelijke aandacht zonder traktatie en 12,6 procent alleen gezond. Veel ouders zagen een verschil tussen het beleid op papier en wat er in de klas gebeurt.

Mag een blikje chips mee naar huis?

Ja, een blikje chips van 40 gram is daar zelfs geschikter voor dan voor in de klas: het is fabrieksdicht, blijft weken goed, kan tegen een stoot, lekt niet en past rechtop in een schooltas. Met een wikkel met de naam van je kind erop ziet de ouder thuis meteen van wie de verjaardag was. Op scholen die chips helemaal niet toestaan kun je hetzelfde blikje vullen met popcorn, rozijnen of druiven en dezelfde wikkel gebruiken.